Dengesiz Kokarca (GNU/Linux Dağıtımları ile ilgili yazılar)

Linux Dağıtımı Seçme Meselesi - 1

Dengesiz Kokarca — Tue, 27 May 2025 08:08:58 GMT

Bir insanın hiç meyve yemediğini düşünün. Bu kişi meyvelerin hepsini denemeye karar veriyor. Siz o kişinin en çok hangi meyveyi seveceğini nereden bilebilir- siniz ki? Ancak tahmin edebilirsiniz ve tahmin tesadüfen ya tutar ya da tutmaz. İşte dağıtım meselesi özünde böyledir. Biz sizin yani yeni başlayanların en çok hangi dağıtımı seveceğini kesin olarak bilemeyiz. Gene de Linux Mint , Solus v.b dağıtımlar genel olarak daha öncelikli olarak önerilesidir. Gentoo ve NixOS gibi dağıtımlardan ise özellikle bence ve en azından başlangıç için sakınmak gerekir çünkü yeni başlayanları soğutmak ve küstürmekle sonuçlanabilir.

Şunu da belirtmek gerekir. Sanırım @ozgun_p demişti ve doğru. Her kolay dağıtım kullanan (Linux Mint, Solus v.s) kullanan kişi acemidir diye bir kural yoktur. İkinci olarak belirtmem gereken şey ise başlangıç olarak uygun bir dağıtım seçip beğendiğinizi bulana kadar distrohop yapın. Eğer home'u ayrı kurarsanız bu sizin daha iyidir, ev dizinini ayrı kurarsanız dağıtım değiştirirken daha az disk alanı tüketirsiniz.

Dr Parted Linux Dağıtım İncelemesi

Dengesiz Kokarca — Mon, 31 Mar 2025 14:21:12 GMT

Debian Testing ile oluşturulan ve sadece 750 mb gibi bir boyuta sahip olan ve Gparted(disk bölümleme) Testdisk(veri kurtarma) v.b birçok araç içeren güzel bir iso. Kolaylaştırılmış bir Openbox ile geliyor.

Kodachi Linux Dağıtım İncelemesi

Dengesiz Kokarca — Sun, 30 Mar 2025 12:36:21 GMT

Kendi VPN'si de olan anonimlik odaklı bir dağıtım, aslında ben bu dağıtımı sanırım 5 yıl önce de kullanmıştım. Discordda bir sunucuda biri bu dağıtımın saçmalık olduğunu söylemişti. Doğru mudur emin değilim ancak güzel görünümünden dolayı ben seviyorum. Tor desteği var. Conky'si on numara.

openSUSE Linux Dağıtımı İncelemesi

Dengesiz Kokarca — Sun, 22 Dec 2024 11:55:12 GMT

Daha önce de denemiştim bu dağıtımı ancak çok kullanmamıştım. Kötü de bulmamıştım ancak favorim de değildi. Sonradan Void kadar sevmeye başladım. Bu arada resimdeki masaüstünü ben oluşturdum. Altta nano blue icewm bar'ı ve üste orijinal polybardan esinlendiğim bir polybarım var. OpenSUSE'yi hep yuvarlanan sürümü olan Tumbleweed ile kullanırım. Hiç leap kullanmadım. Sistemi kolayca Yast2 adlı araç ile kontrol edebiliyorsunuz. Kendi güvenlik duvarları da var sanırım. Hani NixOS'ta biz nerede ise herşeyi configuration.nix üzerinden yapardık ya, şimdi openSUSE'de ise Yast2 aracı ile ayarlıyoruz. Aşağıdaki resimde görüyoruz Yast2'nin epey bir fonksiyonu var.

Eğer openSUSE'de wm'e geçer ve yast2'yi açmak isterseniz terminale şunu yazın. /usr/bin/xdg-su -c /sbin/yast2 buna openSUSE forumlarında rastladım. Kendim keşf ettiğim birşey değil. Sistemde sadece bir tane ciddi sorunla karşılaştım ancak bunun sebebinin dağıtım olduğundan emin olmadığımdan bahs etmeyeceğim.

Komutlar

zypper dupsistemi komple günceller. Root yetkisi ister.
zypper inyazılım yükler. Root yetkisi ister.
zypper rmyazılım siler. Root yetkisi ister.
zypper seyazılım arar. Root yetkisi ister.

Sparky Linux Dağıtım İncelemesi

Dengesiz Kokarca — Thu, 21 Nov 2024 09:30:22 GMT

Sparky Linux benim Ubuntu ve Mint'ten sonra ilk kullandığım dağıtımlardandır. Kendisini eski bilgisayarlar için olarak tanıyoruz. 4 yıl önceki denememde masaüstü parlaklık ayarlama sorunu yaşamıştım fakat düzeltmişler. MX gibi Debian'ı kolaylaştırmışlar ki MX de çok iyi bir dağıtımdır.Kendisini Gameover Edition adlı oyun iSO'ları ile tanımıştım. Bir de tecrübeli kullanıcılar için CLİ sürümleri mevcut. Resmi olarak LXQT ve XFCE destekleri var fakat sanırım Debian'a bağlı olan her şey kurulabiliyor sonradan. Aptus aracı sayesinde pek işlev yerine getirilebiliyor.

Aptus'ın Nimetleri

Arch Linux - Alci Dağıtım kurulumuyla

Dengesiz Kokarca — Tue, 19 Nov 2024 09:21:16 GMT

Öncelikle size eğer kolay bir Arch kurulumu yaşamak istiyorsanız ALCI(Arch Linux Calamares Installer)'den bahsetmek isterim. Arama motoruma alci arch yazınca çıkmaktadır. Muhtelif iso dosyaları arasından istediğinizi seçin mesela xorg içermeyen isolar dahi mevcuttur. Aslında sitemde incelemesi güncel versiyonunda olmamamasına rağmen Arch Linux güzel bir dağıtımdır ancak yeni kullanıcılara önermek kimi zaman mantıklı olmayabilir. Zira Debian v.s kadar kurcalanmaya tahammülü olmadığı aşikardır. Arch AUR adlı nimeti sayesinde geniş bir program reposuna sahiptir. AUR kısmına kullanıcılar ekleme yapmaktadır. Bu daha çok programın eklenmesine sebep olsa da kimi zamanlar zararlı yazılım tereddütüne de müsebbib olabilir. Arch aktif olarak güncelleme alır. Yazılımların güncel versiyonlarına ulaşmak kolaydır. Bunun yanısıra aynı Void Linux'ta olduğu gibi yuvarlanan sürüm bir dağıtımdır.

Devuan Linux Dağıtım İncelemesi

Dengesiz Kokarca — Sat, 22 Jun 2024 06:46:52 GMT

Debian üzerinden oluşturulan ve runit openrc ve diğer bir çok init'i destekleyen güzel bir dağıtım. Apt paket yöneticisinin hantal olduğunu bana yine hatırlatmıştır kendileri. Debian'ın web sitesinin aksine indirme linkleri daha düzgün ve daha rahat erişilebilir. systemd sevmeyen tayfadakilerden Debian'ı sevenlerce aranan dağıtım tam olarak budur.

Rastlanan Sorunlar ve Çözümler

1-ping atılmıyordu. "iputils-ping'i reinstall yapın.Çözüm burada! 2-İnternet ara ara kesiliyordu.IPv6'yı nm-applet üzerinden kapattım. 3-doas ile update-rc.d kullanılmıyordu.Çözüm doas /usr/sbin/update-rc.d slim disable örneğindeki gibi uygulamak ya da Distrohopçu Edip Adam(Vilez) tarafından verilen bu komutu yazıp sonra terminali yeniden başlatmak "echo export PATH="$PATH:/usr/sbin" >> ~/.bashrc"

İkinci kurulumda sorunlar


4-Pipewire geçerken Ses Sorunu

5-deb.devuan.org çalışmıyordu apt üzerinden, ama firefox internete giriyordu. Çok uğraştım, başaramadım ve yardım aldım. Google dns'si olan 8.8.8.8 'i /etc/resolv.conf'a önceki dns'yi silerek ekledim. Sorun çözüldü. Yardım eden arkadaş sağ olsun.chattr +i ile de sabitledim.

Alternatif(Türkiye ve yakınında) ve daha iyi bir çözüm ise deb.devuan.org adreslerini tr.deb.devuan.org ile değiştirmektir. Apt'nin paket yükleyememe sorununa çözüm olarak.

Pisi Linux

Dengesiz Kokarca — Thu, 20 Jun 2024 14:47:01 GMT

Uzun zamandır düşünüyordum aslında şöyle bir yerli dağıtımı alıp incelemesini siteme eklesem mi diye ki Pisi Linuxu inceleyip eklemek istedim. Bağımsız tabanlı olması beni hep cezbetmişti zaten Pisinin. Eskiden de kullanmıştım aslında ama o zamanlar daha acemi olduğum için çok bir şey anlamamıştım. Benim gördüğüm tek eksiklik uygulama desteği ki buna rağmen yanlış anlamayın, temel ihtiyacı karşılayacak kadar uygulama var(kişiden kişiye değişir).Mesela Steam, Flatpak, Popüler tarayıcılar, KDE v.s mevcut. Bence zamanla da kendileri uygulama desteğini arttırıyorlar.Denenmeye değer bir dağıtım ben zaten siteme denenmeye değer olduğunu düşünmediğim bir dağıtımı eklemem.

Temel Paket Yöneticisi Komutları

sudo pisi ur # Depo bilgilerini günceller. sudo pisi up # Sistemdeki paketleri günceller sudo pisi it # Uygulama yükler sudo pisi sr # Paket arar sudo pisi rm # Uygulama siler

Solus

Dengesiz Kokarca — Thu, 20 Jun 2024 14:43:53 GMT

Solus açıkçası bana uygun dağıtım değildi ama gene de incelenmeye ve bazı kişilere önerilebilecek bir dağıtım. Annemin severek kullandığı bu dağıtımın en büyük eksiği benim gözümde paket desteğidir. Tamam Steam var Heroic Launcher ve Discord var ama mesela wayfire hikari gibi pencere yöneticilerini kurmak istese onlar yok. Sonradan az önce baktım da openbox ve sway mevcut.

Yeni kullanıcılar eğer ki aradıklarını bulabilecekse ve Nvidia sürüleri uyumlu ise önerilmesinde sakınca yok hatta öyle bir durumda önerilecek bence ilk dağıtımdır. Yuvarlanan sürüm olduğu için de sürüm yükseltmekle uğraşılmasına gerek yok. Üçüncü parti yazılım kısmında Solusun hoş ek uygulamalar da mevcut. Sözün özü şu siz hiç Linux deneyimi olan bir kullanıcı değilseniz veya Linux'ta herhangi bir sorunla uğraşmak istemiyorsanız ki burada şunu da belirtmek lazım. Her dağıtımda sorun yaşanabilir. Solusta yaşayabileceğiz sorun sayısı ve şiddeti daha azdır.

NuTyX Linux Dağıtım İncelemesi

Dengesiz Kokarca — Tue, 18 Jun 2024 18:27:26 GMT

Nutyx websitesi

Bu dağıtımının bağımsız taban olması güzel fakat uygulama desteği bana yeterli gelmedi. Gene de bazı durumlarda kullanışlı bir dağıtım olabilir. Mesela base install üzerinden kurulursa eski bilgisayarlar için kullanılabilir. Arayıpta bulamadığım uygulamalar "Steam" ve "Alacritty" ki çok ciddi bir arama da yapmadım, daha da arama yapsam daha fazla eksik bulmam muhtemel gibime geliyor. Flatpak desteği var gözüküyor ancak flatpak hata verdi. Son olarak ben bu dağıtımda potansiyel görüyorum da gene de daha gelişmeleri lazım. İkinci kez Openbox isosu yeniden yükledim ve Steam Flatpakten yüklendi. Openbox yükleyince özelleştirilmiş ve kullanıma kolay bir halde geliyor. Telegram yazılımı da çoğunluk sevmeyeceği gibi ek olarak sunuluyor ama kaldırılabiliyor. Aşağıda Openbox'ın görseli mevcuttur.

NuTyX'i ikinci denememdeki izlenimlerim

Format atarak çeşitli dağıtımlar denedikten sonra gene Nutyx'e geri döndüm.Geliştiriciler çok duyarlı sizi dikkate alıyor ve yardımcı oluyorlar. Cards paket yöneticisi çok güzel. Cinnamon'u yüklerken Cinnamon açılmadı. Hata verdi. Ben de terminal açıp Mate kurdum. Görünen o ki en iyisi base install kullanmak. İnternete nmcli nmtui ile bağlanın.Bu arada Nutyx systemd ve runit destekliyor. systemd sevmeyenler için uygun bir dağıtımdır.

Sorunlar

TTY ekranı açılmıyordu.Sanırım bu sorun varsayılan olarak gelen Sysv ile Nutyx arasındaki bir ihtilaftan kaynaklanıyor.Runit yükleyince ve aktifleştirince düzeliveriyor. Steam'de yeni protonlar çalışmıyor. Çözüm: Hazırladığım NuTyX Oyun Rehberi "sudo chmod 777 /usr/bin/bwrap"